त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा यात्रुको लगेज व्यवस्थापनलाई सुरक्षित, सहज, प्रभावकारी र पारदर्शी बनाउन नयाँ व्यवस्था लागू गरिएको छ। अब विमानस्थलमा आउने यात्रुले आफ्नो लगेज जहाजबाट झारेर ब्यागेज बेल्टसम्म ल्याउने प्रक्रियाको प्रत्यक्ष दृश्य सीसीटिभीमार्फत हेर्न पाउने भएका छन्। विमानस्थलको आगमन (अराइभल) क्षेत्रमा रहेका यात्रुले ब्यागेज क्लेम एरियामा जडान गरिएका डिस्प्ले स्क्रिनमार्फत लगेज ड्रप क्षेत्रको लाइभ सीसीटिभी फुटेज हेर्न सक्ने व्यवस्था मिलाइएको हो।

संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयले सामाजिक सञ्जालमार्फत यस व्यवस्थाबारे जानकारी दिएको हो। नयाँ प्रविधिबाट यात्रुले आफ्नो सामान कुन अवस्थामा छ, जहाजबाट सामान झार्ने प्रक्रिया कहाँसम्म पुगेको छ र ब्यागेज बेल्टसम्म आइपुग्न कति समय लाग्न सक्छ भन्नेबारे प्रत्यक्ष जानकारी प्राप्त गर्न सक्नेछन्। विमानस्थलमा लामो समयदेखि यात्रुहरूले लगेज प्राप्त गर्न ढिलाइ हुने, सामान हराउने, चोरी हुने तथा टुटफुट हुनेजस्ता समस्या भोग्दै आएका थिए। यस्ता गुनासोलाई सम्बोधन गर्दै लगेज व्यवस्थापन प्रक्रियालाई थप पारदर्शी बनाउन सीसीटिभीको लाइभ फिड यात्रुका लागि उपलब्ध गराइएको हो।

नयाँ व्यवस्थाले यात्रुलाई आफ्नो सामानको अवस्थाबारे जानकारी लिन सहज बनाउने अपेक्षा गरिएको छ। सामान जहाजबाट झारेर बेल्टसम्म ल्याइपुर्‍याउने प्रक्रिया प्रत्यक्ष देख्न सकिने भएपछि यात्रुमा हुने अन्योल र अनावश्यक प्रतीक्षा पनि कम हुने विश्वास गरिएको छ। त्यस्तै, सामान ओसारपसारमा संलग्न कर्मचारी तथा लोडरहरूको कामसमेत निगरानीमा रहने भएकाले लगेजमा हुने हानि–नोक्सानी र चोरीका घटना न्यूनीकरणमा सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

यसअघि पनि विमानस्थलमा यात्रुको लगेज सुरक्षाका लागि विभिन्न व्यवस्था गरिएको थियो। ब्यागेज तथा यात्रुका सामानसँग प्रत्यक्ष सम्पर्कमा आउने लोडर र क्लिनरका लागि गोजी नभएको ‘पकेटलेस’ पोसाक अनिवार्य गरिएको छ। त्यसैगरी, फिल्ड अधिकृतको प्रत्यक्ष कमान्डमा दैनिक चेकजाँच तथा आकस्मिक निरीक्षण गर्ने व्यवस्था मिलाइएको छ। यसले सामान ओसारपसार प्रक्रियालाई व्यवस्थित बनाउनुका साथै कर्मचारीको कार्यसम्पादनमा निगरानी बढाउने उद्देश्य राखेको छ।

हवाई उडानमा लैजान निषेध गरिएका तर कानुनले प्रतिबन्ध नगरेका सामान फेला परेमा प्रहरीले ४८ घण्टाभित्र सम्बन्धित यात्रुका आफन्तलाई बुझाउने प्रबन्धसमेत मिलाउने व्यवस्था गरिएको छ। त्यस्तै, तौल बढी भएका कारण विमानस्थलमै छाड्नुपरेका सामान आफन्तलाई बुझाउन पनि प्रहरीले सहयोग गर्दै आएको छ। विदेशबाट फर्किँदा लगेजको ताला तोडिएको वा सामान फुटेको अवस्थामा यात्रुले प्रहरीको गुनासो व्यवस्थापन कक्ष वा सम्बन्धित एयरलाइन्समा तत्काल उजुरी दिन सक्ने व्यवस्था पनि रहेको छ।

त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा विगतमा यात्रुका लगेजबाट नगद तथा बहुमूल्य सामग्री चोरी भएका घटनाहरू सार्वजनिक हुँदै आएका छन्। यस्ता घटनाले विमानस्थलको लगेज व्यवस्थापन र सुरक्षामाथि प्रश्न उठ्दै आएको थियो। नयाँ लाइभ सीसीटिभी व्यवस्थाले यात्रुलाई आफ्नो सामानको अवस्थाबारे प्रत्यक्ष जानकारी दिनुका साथै लगेज व्यवस्थापनमा पारदर्शिता बढाउने अपेक्षा गरिएको छ। यद्यपि, यस व्यवस्थाको प्रभावकारिता भने कार्यान्वयन, नियमित निगरानी र यात्रुका गुनासो सम्बोधनमा निर्भर रहनेछ।